Czym jest wojna dla kogoś, kto ją przeżył i jak ogromne piętno jest ona w stanie odznaczyć na psychice człowieka? Na te pytania próbował w swoich książkach opowiedzieć Kurt Vonnegut, czy to za sprawą powieści, czy – jak w tym przypadku – poprzez opowiadania.

Kurt Vonnegut Junior urodził się w 1922 roku i przez osiemdziesiąt pięć lat swojego życia osiągnął bardzo wiele, a przeżył jeszcze więcej. Najpierw studiował chemię i biologię, ale kiedy stwierdził, że to nie jest dla niego, zdecydował się przywdziać mundur. Walczył po stronie amerykańskiej w trakcie II wojny światowej, w trakcie której, będąc w niemieckiej niewoli, przeżył bombardowanie Drezna. Inspirując się tragicznymi wspomnieniami w latach sześćdziesiątych napisał swoje najsłynniejsze chyba dzieło – Rzeźnię numer pięć. W swoim dorobku ma czternaście powieść, a pierwszą z nich była Pianola.

„Czy jestem osobą religijną? Praktykuję religię zdezorganizowaną. Należę do nie-świętego nie-porządku. Pod wezwaniem Wiekuistej Konsternacji. Żyjemy w takim celibacie jak pięćdziesiąt procent heteroseksualnych duchownych Kościoła rzymskokatolickiego.”*

Armagedon w retrospektywie to zbiór niepublikowanych krótkich form, głównie opowiadań autorstwa Kurta Vonneguta, który niewątpliwie jest jednym z bardziej cenionych przeze mnie twórców. Wszystkie opublikowane tam teksty, dane nam było poznać dopiero po śmierci autora. Jest to zasługą Marka Vonneguta, czyli syna pisarza, który napisał także wstęp do tej antologii.

Jednak cofnijmy się na chwilę w przeszłość. W końcu nie było by ani Armagedonu…, ani tym bardziej Rzeźni numer pięć, gdyby nie wydarzenia z Drezna z 1945 roku. W trakcie bombardowania śmierć poniosło ponad sto tysięcy cywilów. Kurt Vonnegut Junior przeżył, choć nie można powiedzieć, by wyszedł z tego bez szwanku. Tym bardziej widać to w listach autora do rodziny, które także pojawiają się w tej książce. Jednak bez tej traumy, nie byłoby tych tekstów, gdyż Vannegut postanowił sobie z nią radzić poprzez drwinę i tworzenie karykatury wojny w swoich utworach.

To właśnie wojna jest tematem przewodnim tej książki. Jednak autor nie pokazuje jej tylko w ten ironiczny, charakterystyczny dla siebie sposób. Znajdziemy też opowiadania bardzo na serio, jak choćby Łupy, który traktuje o grabieży mienia cywilów.

„Niedawno zapytałem Marka, o co chodzi w życiu, bo nie mam bladego pojęcia. Powiedział: ‘Tato, jesteśmy tu po to, żeby pomóc sobie nawzajem przejść przez to, cokolwiek to jest’. ‘Cokolwiek to jest’. Niezłe. Warte zapamiętania.”

Opowiadania emanują pacyfizmem i antywojennymi poglądami autora, pokazują bezsensowność walki, a jednocześnie kreśli portret psychologiczny wojskowych, z którymi miał styczność, gdy sam był w armii. I może jest to lekko przesadzone, jak większość elementów jego prozy, ale ta hiperbolizacja ma uwidocznić jeszcze bardziej to co złe lub dobre.

Armagedon w retrospektywie to zbiór niebanalny, który przez otoczkę sarkazmu, pokazuje okrucieństwo świata i powoli umierającą wiarę w społeczeństwo. Zastanawia mnie niezmiernie, co Vonnegut myślałby o tym, co aktualnie dzieje się na świecie. I czy kiedykolwiek doczekamy się godnego następcy.

*Wszystkie cytaty pochodzą z przemówienia Kurta Vonneguta, które miał wygłosić 27 kwietnia 2007 roku w Clowes Hall w Indianapolis.

Tytuł: Armagedon w retrospektywie
Tytuł oryginału: Armageddon in Retrospect
Autor: Kurt Vonnegut
Rok wydania: 2010
Ocena: 9/10

Advertisements

5 myśli na temat “„Piekło to inni” – „Armagedon w retrospektywie” Kurta Vonneguta

  1. Tematyka wojenna jest interesująca, acz trudna. Swego czasu przeczytałam kilka książek przedstawiających ten okres, jednak na „Armagedon…” nie trafiłam. Kiedyś na pewno sięgnę 😉

    Lubię to

  2. Bardzo chcę poznać bliżej tego autora 😉 Na razie mam za sobą tylko „Rzeźnię numer pięć”, ale „Kocia kołyska” czeka na półce i mam nadzieję, że jak najprędzej po nią sięgnę!

    Lubię to

Skomentuj

Wprowadź swoje dane lub kliknij jedną z tych ikon, aby się zalogować:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Log Out / Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Log Out / Zmień )

Facebook photo

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Log Out / Zmień )

Google+ photo

Komentujesz korzystając z konta Google+. Log Out / Zmień )

Connecting to %s